Reorganisatie Belastingdienst

14 januari 2020

Alle recente perikelen bij de Belastingdienst hebben geleid tot de ontslagname op 18 december 2019 van de staatssecretaris van Financiën Menno Snel. Enige tijd later kondigde ook directeur-generaal Belastingdienst Jaap Uilenbroek zijn vertrek aan. Dit vertrek kan niet los gezien worden van de aankondiging door minister van Financiën Hoekstra dat er (opnieuw) een ingrijpende reorganisatie van de Belastingdienst gaat plaatsvinden.

Uit een brief aan de Tweede Kamer blijkt dat de reorganisatie van de Belastingdienst moet leiden tot een betere borging van stabiele en rechtvaardige belastinginkomsten en heffing van douanerechten, een betere dienstverlening aan burgers en bedrijven, de juiste toekenning van toeslagen en een adequate opsporing en bestrijding van fraude. Daarvoor zijn volgens de minister interventies nodig op de volgende gebieden.

1. Versterken van de ambtelijke aansturing Belastingen, Toeslagen en Douane;
De huidige wijze van aansturing en structuur zijn te complex en te omvangrijk. Daarom is besloten om de onderdelen Douane en Toeslagen te ontvlechten vanuit de Belastingdienst en ieder als bestuurlijk zelfstandige onderdeel te positioneren binnen het ministerie van Financiën. Elk onderdeel zal door een ‘eigen’ directeur-generaal worden aangestuurd, onder (politieke) verantwoordelijkheid van twee nieuwe staatssecretarissen. Eén van de twee nieuwe staatssecretarissen zal verantwoordelijk zijn voor de Belastingdienst, de ander voor de onderdelen Douane respectievelijk Toeslagen.

2. Versnellen en intensiveren verbeteringen managementinformatie en ICT;
Signalen vanuit de werkvloer moeten eerder en beter bij de beleidsmakers terecht komen om ook verbeteringen tot stand te kunnen brengen. De verouderde ICT is er mede de oorzaak van dat aan burgers, bedrijven en de eigen medewerkers niet het gewenste serviceniveau kan worden geboden en dat er risico’s zijn voor de continuïteit van de processen.

3. Verbeteren van de dienstverlening naar burgers en bedrijven;
In de contacten met de burgers is het streven naar meer menselijke maat, een betere dienstverlening en een hogere kwaliteit van beantwoording van vragen. In het bijzonder bij de Belastingtelefoon moeten burgers en bedrijven beter en effectiever te woord worden gestaan.

4. Een cultuur met oog voor de menselijke maat en een veilige werkomgeving.
De cultuur binnen de Belastingdienst moet ervoor zorgen dat het juiste wordt gedaan en, waar dat niet het geval is, dat de burgers beschermd worden.

Uiteraard kan het RB als beroepsorganisatie de te bereiken doelen van de genoemde interventies alleen maar toejuichen. Als de recente toeslagperikelen iets hebben aangetoond, dan is het wel de noodzaak van goede contactmogelijkheden met de Belastingdienst, inhoudelijk professionele medewerkers en een adequate rechtsbescherming. In een recent door NOB en RB verricht onderzoek naar het functioneren van de Belastingdienst werd hier al op gewezen.

Wel wijst het RB er nadrukkelijk op dat met het oog op de aansturing een opsplitsing van de huidige Belastingdienst in drie afzonderlijke onderdelen aanlokkelijk kan lijken, tegelijkertijd kan niet ontkend worden dat tussen de heffing van inkomstenbelasting bij particulieren en de afhandeling van toeslagen een nauw verband bestaat. Opsplitsing in onderdelen maakt de noodzaak tot onderlinge afstemming uitermate belangrijk. Ook lijkt het ons onontkoombaar dat vragen rondom toeslagen op de gebruikelijke wijze in het  becon-overleg aan de orde kunnen blijven komen. 

Eerder werd door het RB al gewezen op het belang van kwalitatief goede automatisering. Het kan en mag niet zo zijn, dat nieuwe en noodzakelijke wetgeving een onoverkomelijk probleem is, omdat de uitvoering (waaronder de ICT) dat niet aankan. Denk daarbij aan de noodzakelijke herziening van de inkomstenbelasting. Maar ook de recente invoering van de nieuwe ondernemersregeling voor de btw laat weer zien, dat een relatief kleine regeling in de uitvoeringspraktijk tot problemen en onduidelijkheid leidt.

Hoe wenselijk of zelfs noodzakelijk de aangekondigde reorganisatie van de Belastingdienst ook mag zijn, het roept de vraag op wat we als burgers en bedrijven kunnen verwachten bij een grootscheepse reorganisatie van deze uitvoeringsorganisatie(s) zelf. De vereiste interne afstemming werd al genoemd. En krijgen we er door een ontvlechting geen nieuwe problemen bij, zoals met betrekking tot de invordering?  Uiteraard houden we als RB de vinger aan de pols van de patiënt en zullen we betrokkenen gevraagd (en ongevraagd) graag van advies uit de praktijk dienen.

Schrijf je in voor de RB nieuwsbrieven

Wil jij het belangrijkste fiscale nieuws in je inbox ontvangen? Of de leukste tips en nieuws over het beroep van belastingadviseur en hoe je dat kunt worden? Schrijf je dan nu in voor de periodieke nieuwsbrief RB voor mkb of RB Worden.

Op zoek naar een cursus om je kennis op peil te houden of een verdiepingsslag te slaan? Ontvang wekelijks ons cursusaanbod in je inbox!

Meld je hieronder dus snel aan voor de nieuwsbrief afgestemd op jouw wensen.